Jeszcze kilka lat temu umowa o pracę była dla pracownika luksusem. Teraz, w czasach boomu gospodarczego i umacniającej się złotówki, sama umowa o pracę, nawet poparta dobrymi czy bardzo dobrymi zarobkami, nie jest w stanie skusić najlepszych pracowników. Dlatego firmy uciekają się do pozafinansowych motywatorów, na przykład: dodatkowe ubezpieczenia zdrowotne, szkolenia, telefony komórkowe, laptopy i, oczywiście, samochody.

Cztery koła motywacji

Samochód to narzędzie pracy i powinien służyć pracownikom do właściwego wypełniania obowiązków służbowych. Jednak w wielu przypadkach samochód służbowy jest skutecznym narzędziem motywacyjnym, pozwalającym nie tylko pozyskać nowego pracownika do firmy, ale także poprawić efektywność już pracujących.
O ogromnej, nazwijmy to pozatransportowej, roli samochodu służbowego przekonało się wiele firm w momencie wejścia w życie nowej ustawy o podatku VAT, pozwalającej odliczyć pełną kwotę VAT-u przy zakupie auta i od paliwa, jeżeli dany pojazd spełniał kryteria. Takie kryteria spełniały samochody z jednym rzędem siedzeń. Niektóre firmy zdecydowały się na wymianę flot. Zrezygnowano z klasycznych osobówek na rzecz samochodów dwu- ewentualnie trzymiejscowych. Efekt, to masowe odchodzenie pracowników do firm, które oferowały pięciomiejscowe samochody.
Ten przykład pokazuje, jak znacząca jest rola samochodu firmowego. Jedną z możliwości pozafinansowego wynagrodzenia pracownika i utrzymania go w firmie jest zatem dopuszczenie go do procesu wyboru samochodu.

AUTOMOTIV PLAN

Program motywacyjny z wykorzystaniem samochodów służbowych połączony z finansowaniem, serwisem i administracją, pozwala: uzyskać większą motywację i zadowolenie pracowników z warunków pracy, bez podnoszenia pensji i obciążeń fiskalnych, uzyskać kompromis między udogodnieniami dla pracownika a kompleksowością polityki flotowej i kadrowej, dostosować model lub wersję samochodu do potrzeb pracownika, bez komplikacji dla firmowej administracji, wprowadzić nowe regulacje do firmowych procedur.

Z większości przedsiębiorstw, które zmieniły służbowe samochody osobowe na auta z kratką – dwuosobowe – pracownicy zaczęli odchodzić do innych firm

Wybiera pracownik

– Elastyczność w tym obszarze może być kluczowa w walce o pracownika, dlatego firmy odchodzą powoli od jednolitych standardów. Pozostaje jedynie pytanie, jak daleko można się w tej elastyczności posunąć – uważa Michał Soćko, członek Stowarzyszenia Kierowników Flot Samochodowych.
Ireneusz Tymiński, general manager w firmie KBC Autolease Polska, jest podobnego zdania: – Firmy w Polsce podejmują każdy wysiłek, aby pozyskać nowych pracowników, którym chce się pracować, i zmotywować ich do wydajnej pracy. Poszukują także elementów budujących lojalność już pracujących. Łatwiej inwestować w obecny zespół niż w jego odbudowywanie po kolejnym eksodusie pracowników do konkurencji. A rotacja na poziomie 30–40% to dziś codzienność w wielu firmach.
Tylko czy można zaoferować pracownikowi całkowitą dowolność w wyborze samochodu? Oczywiście, nie. – Rekrutując pracownika, nie wiemy, jak długo pozostanie on w organizacji, a samochód, aby wydatek znacząco się zamortyzował, czy spełnił np. podstawowy warunek leasingu operacyjnego, powinien popracować w firmie co najmniej dwa lata – twierdzi Soćko. – Zamawiając samochody skomponowane indywidualnie, ryzykujemy, iż pogorszą nam się warunki finansowe zakupu, jak też staniemy się zakładnikiem długich terminów produkcji, co znacznie utrudnia planowanie. Musimy pamiętać o ryzyku zwiększonych kosztów bieżącej eksploatacji
(rata serwisowa) czy ubezpieczenia – dodaje.
Takiego zagrożenia nie widzi Ireneusz Tymiński: – Czy podwyżka o 400 zł, która da pracownikowi niecałe 300 zł więcej pensji netto, ma jeszcze siłę oddziaływania? Tymczasem podniesienie raty za full service leasing samochodu o 400 zł pozwala podnieść poziom samochodu o cały segment. W dodatku ratę zalicza się do kosztów uzyskania przychodu. Co więcej, nie jest konieczne podnoszenie poziomu samochodu, aby uzyskać pożądany efekt HR-owy. Już sama możliwość wyboru modelu w ramach określonego z góry budżetu (z ang. userchooser) daje pracownikowi poczucie zadowolenia.
Podobnego zdania jest Krzysztof Kędra, kierownik zespołu ds. sprzedaży flotowej w BRE Leasing Polska: – Możliwość wyboru auta spośród kilku różnych marek ma dla pracowników kluczowe znaczenie i decyduje o zadowoleniu z użytkowania samochodu. Mimo ujemnego efektu kosztowego (utrata korzyści skali), takie rozwiązanie niesie wartość dodaną w postaci wzmocnienia funkcji motywacyjnej auta służbowego.

HR w zarządzanu flotą

Odpowiedzią na zapotrzebowanie rynku ma być innowacyjna w Polsce usługa firmy KBC Autolease Polska, nazwana Automotiv Plan.
– Nasza usługa polega na tym, że klient określa, ile jest w stanie wydać miesięcznie na samochód dla danego poziomu pracownik(np. 1500 zł) – wyjaśnia Tymiński. – My przygotowujemy z klientem konfigurację samochodów, a pracownicy klienta je wybierają, są bardziej efektywni i zarabiają dla firmy. Właśnie to jest celem: efektywność firmy klienta, motywacja, zadowolenie jego pracowników, dające korzyści klientowi. Z przyjemnością do tego celu wykorzystujemy samochody służbowe.
User-chooser (wybór użytkownika) to model firmowej polityki flotowej i kadrowej, w którym pracownik ma wpływ na konfigurację samochodu lub wybór jego marki i modelu. Rozwiązania tego typu sprawdzają się na Zachodzie od lat. W przypadku KBC, typowa usługa FSL poszerzona jest o realizację programu motywacyjnego, gdzie głównym narzędziem jest samochód. Program Automotiv Plan może zostać wdrożony w firmie także w postaci odpowiednich zapisów zarówno w polityce flotowej, jak i kadrowej.