Historia Opla – biznes szyty na miarę

Jedna z najbardziej rozpoznawalnych oraz najstarszych marek motoryzacyjnych na świecie – niemiecki Opel. Swego czasu był największym niemieckim producentem samochodów. A wszystko zaczęło się od czegoś… zupełnie innego.

2017-06-01 13:23:01

Ojcem, pomysłodawcą i założycielem firmy jest Adam Opel. Jeden z ostatnich współczesnych modeli auta nosi jego imię. Wiedza o tym sprawia, że Adam nie wydaje się już dziwną nazwą dla samochodu, ale jest przede wszystkim ukłonem w stronę historii.

Adam Opel jest synem rzemieślnika, jednak nie zamierza iść drogą ojca i zakończyć żywota jako prosty ślusarz. Wyjeżdża do Paryża, gdzie pracuje w fabryce maszyn do szycia. Ze zdobytym doświadczeniem wraca do rodzinnej Hesji, by w 1862 r. założyć własną firmę. Początkowo to zwykły warsztat naprawiający maszyny, później Opel zajmuje się produkcją. Jego konstrukcja jest na tyle udana, że firma w szybkim tempie zaczyna się rozwijać. I to nie w skali kraju. Biznes rozwija skrzydła tak bardzo, że bardzo szybko staje się jednym z największych graczy w branży na świecie! W 1872 r. Adam Opel wprowadza do swojej firmy system opieki zdrowotnej dla pracowników. Sukces maszyn do szycia rozbudził zapędy Adama Opla, i w 1884 r. zaczęły się prace projektowe nad budową roweru, który w tamtym czasie staje się modną nowinką – zresztą wielu współczesnych producentów aut właśnie od tego zaczynała. Synowie Opla są wielkimi entuzjastami kolarstwa, do tego stopnia, że startują w zawodach i wiele z nich wygrywają. Pierwszy gotowy model roweru powstaje już dwa lata po rozpoczęciu prac projektowych. Opel odnosi kolejny biznesowy sukces. Niestety, ojciec założyciel Adam Opel znika z tego świata w 1895 r., a jego niemałą już firmę przejmują synowie – Fritz i Wilhelm. Szerokie zaplecze maszynowe i, co ważniejsze, finansowe ośmielają zapędy braci, którzy z ciekawością spoglądają na powstającą właśnie nową dziedzinę – motoryzację. Przemysł samochodowy na przełomie XIX i XX w. jest bardzo nowatorski i na tyle intrygujący oraz przyszłościowy, że bracia Opel od razu wpadają w wir projektowy.

Pierwsze automobile Opla

Pierwszy pojazd pod marką Opel o własnych siłach wyjeżdża z fabryki w cztery lata po śmierci założyciela marki, Adama. Staje się nim Opel System Lutzmann. Podpisana wtedy zostaje też umowa z producentem nadwozi, Friedrichem Lutzmannem z Dessau. Pojazd ma niebotyczne 4 KM mocy, dwa biegi (plus jeden wsteczny), rozpędza się do całkiem wysokiej jak na tamte standardy prędkości 20 km/h. Uszczęśliwia 11 nabywców, co można uznać za niemały sukces. Do grona konstruktorów marki Opel w 1901 r. dołącza utalentowany francuz Alexander Darracq. Jego dziełem jest model 9PS. Po wykupieniu licencji przez braci Opel oraz kilku modyfikacjach dochodzimy do momentu powstania pierwszego wyprodukowanego w całości w fabryce w Rüsselsheim modelu, który nosi nazwę Opel 10/12PS. Do napędu służy mu dwucylindrowy silnik chłodzony cieczą. Maksymalnie rozpędza się do 45 km/h. Rozwinięciem tej konstrukcji staje się wersja z 4-cylindrową jednostką napędową. W tym samym okresie Opel rozpoczyna także produkcję motocykli. Od 1901 r. odnosi też pierwsze sukcesy w sportach motorowych, gdy w podjeździe na szczyt Königsstuhl w pobliżu Heidelberga automobilem Opel Lutzmann zwycięża Heinrich von Opel. Ta najważniejsza wygrana miała miejsce w 1907 r., gdy Carl Jorns, kierowca testowy i wyścigowy Opla, zwycięża w Keiser's Race. Tym zwycięstwem Opel otrzymuje przywilej – zostaje wyłącznym dostawcą pojazdów dla dworu.

„Doktorwagen” i I wojna światowa

Jednym z przełomów w historii marki Opel jest rok 1909 – debiutuje wtedy model 4/8PS, potocznie nazywany „Doktorwagen”. Zyskuje uznanie wśród wyższych sfer. Pod maską znajduje się 4-cylindrowy silnik o pojemności 1128 cm3, generujący 8 KM. Cena? 4000 marek. Biorąc pod uwagę ceny konkurencji, „Doktorwagen” był czystą okazją, i to właśnie zapewniło mu spory rynkowy sukces oraz dalszy rozwój firmy. Innowacyjna produkcja modułowa, którą wprowadza Opel, powoduje, że różne nadwozia mogą być swobodnie łączone z różnymi podwoziami i silnikami. Była to kosmiczna wręcz rewolucja. Kryzys przychodzi w 1912 r., gdy fabrykę w Rüsselsheim trawi pożar. Na zgliszczach tragedii porzucono produkcję maszyn do szycia, a nowy zakład zajmuje się już wyłącznie budową samochodów. Dwa lata po pożarze powstaje największa w historii marki wyprodukowana jednostka napędowa o pojemności 12 l i mocy 260 KM. Znajduje się w modelu Rennwagen, który staje się świetną bronią do wygrywania wyścigów. Czasy I wojny światowej to przede wszystkim zwiększenie liczby zamówień na wozy ciężarowe oraz znacznie mniejsza liczba aut osobowych, które wyjeżdżają z hali produkcyjnej. Do najważniejszych modeli należy Opel 18/50PS. Pod maską ląduje sporych rozmiarów silnik 6-cylindrowy o pojemności 4,7 l.

W 1919 r. Opel otwiera pierwszy tor wyścigowy (wykorzystuje go także do testów swoich prototypów) na południe od Russelsheim. Wojna bardzo nadszarpuje kondycję firmy, która po zakończeniu konfliktu koncentruje się na produkcji motocykli oraz wraca do konstruowania rowerów. Jednak na horyzoncie pojawia się nadzieja…

Przejęcie przez GM

Rozwód z motoryzacją nie trwa długo. W 1921 r. debiutuje pierwszy powojenny samochód. To model Opel 8/25PS. Jest bliźniaczo podobny do konstrukcji Forda i staje się pierwszym w historii niemieckim autem budowanym na taśmie produkcyjnej. Pędząca inflacja powoduje, że konieczne jest produkowanie tanich aut. Zwraca się jednak modernizacja fabryki kosztem miliona marek. Dzięki taśmie montażowej można obniżyć cenę auta z 4,5 tysiąca marek do ledwie 2 tysięcy marek! Kolejnym modelem jest nieco niżej pozycjonowany 4/12PS, potocznie nazywany „Laubfrosch” (żaba drzewna). Sukces gwarantuje niska cena – a to dzięki wprowadzeniu taśmy montażowej. Auta Opla sprzedają się tak dobrze, że pod koniec lat 20. XX w. producent posiada aż 37% udziału w rynku! Jest też największym niemieckim producentem aut. W 1929 r. staje się łakomym kąskiem i ostatecznie Opel zostaje przejęty przez amerykański koncern General Motors. Było to sprytne zagranie braci Opel, GM szukało partnera w Europie, aby uniknąć wysokich ceł na Starym Kontynencie, a niemiecka marka tym sposobem uniknęła skutków kryzysu gospodarczego lat 30. W 1929 r. GM nabyło 80% akcji Opla za 33 362 000 dolarów, a dwa lata później pozostałe 20%. Co ciekawe, wówczas powstaje też system finansowania zakupu aut na kredyt – Bank Opel oferujący system spłat ratalnych. Zaraz po przejęciu firmy przez Amerykanów powstaje seria 1.8 l, aut zaprojektowanych w Stanach Zjednoczonych, produkowanych w Europie, z różnymi wariantami nadwoziowymi i silnikami 1730 cm3 o mocy 32 KM.

Kolejna wojna i Opel Admiral

W 1935 r. pojawia się jeden z najważniejszych modeli marki – Opel Olimpia. To model przełomowy, gdyż staje się pierwszym niemieckim autem z integralną stalową ramą i nadwoziem. Rok później pojawia się historyczna nazwa – Opel Kadett. Do czasu wybuchu II wojny światowej powstaje aż 107 tysięcy egzemplarzy, a wszystko dzięki niskiej cenie – 2100 marek. Topowym osiągnięciem tego okresu w historii Opla staje się Admiral zaprezentowany w 1937 r., szczycący się silnikiem o pojemności 3,6 l i mocy 75 KM oraz górnozaworowym rozrządem. Stanowi synonim luksusu, komfortu i bogactwa. Między innymi dlatego szczególnie upodobali go sobie… oficerowie III Rzeszy. Ostatnim modelem wprowadzonym na rynek przed wybuchem II wojny światowej jest Opel Kapitan.

Biznes idzie świetnie. W 1939 r. Opel jest największym europejskim producentem aut osobowych z 25 tysiącami pracowników! Wybucha II wojna światowa. W czasie działań wojennych wytwarzany jest przede wszystkim ciężarowy model Blitz, a fabryka zostaje siłą zaprzęgnięta przez Hitlera do działań na potrzeby przemysłu zbrojeniowego. Zakłady w Rüsselsheim zostają ponownie zniszczone, tym razem za sprawą alianckich nalotów, a hale w Brandenburgu całkowicie znikają z powierzchni ziemi. Po wojnie marka Opel nie jest w stanie powrócić od razu do produkcji samochodów. A gdyby tego było mało, część technologii w ramach odszkodowań wojennych ląduje w rękach Rosjan.

Kadett ratuje Opla

Fabryki udaje się odbudować. Normalność powraca do Europy. Opel w 1947 r. zaczyna produkcję modelu Olimpia. Rok później na rynek powraca, nieco zmodyfikowany, Opel Admiral. Posiada mniejszy, bo 2,5-litrowy silnik o mocy 55 KM, i okazuje się wielkim sprzedażowym hitem. Warto zaznaczyć, że w 1956 r. Admiral staje się dwumilionowym autem wyprodukowanym przez Opla! Produkcja częściowo przenosi się do fabryki w Bochum. Na rynku pojawiają się kolejne modele, jak choćby Opel Olimpia Rekord (w 1953 r.). Jednak kluczem do sukcesu staje się wskrzeszenie w 1962 r. modelu Kadett. Powstają wersje A, po trzech latach B oraz w 1973 r. wariant C. Najbardziej podstawowa odmiana posiada 4-cylindrowy motor o pojemności 1196 cm3 i mocy 52 KM. Rozpędza się aż do 140 km/h. Przełomowy Kadett D zaprezentowany w 1979 r. wprowadza nową technologię, w tym napęd na koła przednie. Pięć lat później świat poznaje ostatniego jak do tej pory Kadetta, wariant E, który w 1984 r. zdobywa tytuł „Samochodu Roku”.

Auta wyjątkowe

Kadett staje się motorem napędzającym sprzedaż i zapewniającym zyski. Jednak Opel ma większe ambicje. Dlatego gdy w 1963 r. prezentuje studyjny model GT, świat przeciera oczy. Zgrabne, zwinne, po prostu bardzo ładne coupe z 1,9-litrowym silnikiem benzynowym pod maską rozkochuje w sobie publiczność. Na rynek trafia dopiero w 1968 r., ale od razu staje się obiektem pożądania. W 1972 r. udoskonalony Opel GT z silnikiem Diesla ustanawia 2 światowe oraz 28 międzynarodowych rekordów na torze w Dudenhofen. W dwa lata po debiucie GT Opel idzie za ciosem, prezentuje kolejne sportowe auto – Mantę. I znów rynkowy sukces. I to pomimo niewielkiego silnika o pojemności ledwie 1,2 l i mocy tylko 60 KM. Konstrukcyjnie bliźniacza Ascona dołącza w wersji jako sedan (4- i 2-drzwiowe), a później także jako kombi (Caravan i Voyage). Te auta, a w szczególności GT, sprawiły, że Opel zyskuje swoje auta reprezentacyjne. Sytuacja rynkowa jest stabilna i rozwojowa. Co robi Opel? Uznaje, że pora zaatakować wyższe segmenty oraz popisać się na arenie sportów motorowych. Sukcesy przypieczętowano, gdy w 1974 r. Walter Röhrl i pilot Jochen Berger, prowadząc Asconę A, zostają mistrzami European Rally. To nie koniec sukcesów. W 1982 r. Walter Röhrl z pilotem Christianem Geistdörferem zwyciężają w wymagającym rajdzie Monte Carlo, prowadząc Asconę 400 i zostają mistrzami świata rajdów samochodowych.

Vectra i Omega w natarciu

Do ataku na klasę wyższą oddelegowane zostają dwa kolejne, całkowicie nowe modele. Topowy Opel Senator, zaprezentowany w 1978 r., oraz bliźniacza Monza, obecnie auto klasyczne i bardzo rzadkie. Prezentują poziom luksusu niespotykany wcześniej w powojennej historii Opla. Za reperowanie wolumenu sprzedaży odpowiedzialna była mała Corsa produkowana w zakładach w hiszpańskiej Saragossie. W połowie lat 80. świat poznaje Omegę i Vectrę, czyli większe auta z segmentu D i E, na tyle udane, że stają się bestsellerami i produkowane są jeszcze przez dobre 20 lat! Pierwsze z nich w 1986 r. zdobywa tytuł „Samochodu Roku”. Sukcesom nie ma końca. Rok 1989 to czas świętowania, gdy z taśmy produkcyjnej zjeżdża 25-milionowy egzemplarz marki. Opel jako pierwszy producent w Europie wprowadza katalizator do standardowego wyposażenia i przedstawia Calibrę, sportowe coupe o niebywałym współczynniku oporu powietrza równym Cx-0,26. To wszystko właśnie w 1989 r.

Kadett się wypala

Końcówka XX w. to czas zmian. 1991 r. jest kluczowy, wtedy Kadett zostaje zastąpiony przez nowe dziecko, Astrę. Obecnie to najważniejszy model marki. Do głosu zaczynają dochodzić auta terenowe (protoplaści dzisiejszych SUV-ów). Opel prezentuje model Frontera i większy oraz bardziej luksusowy model Monterey. Pierwszy w sposób szczególny staje się liderem sprzedaży w swoim segmencie w Europie. Aby odmłodzić postrzeganie marki, gamę uzupełnia mała, oparta o technologię Corsy, 2-drzwiowa Tigra, która celuje w młodszą klientelę. Lata 90. to również inny front rynkowej walki. Opel prezentuje dostawczy model Movano i z impetem wkracza w świat aut użytkowych. W 1998 r. losy marki splatają się z Polską – otwiera się fabryka w Gliwicach. Tuż przed końcem XX w. symboliczny, 50-milionowy egzemplarz Opla opuszcza zakłady w Rüsselsheim, jest nim topowa luksusowa Omega. Jednak wszystko, co dobre, szybko się kończy. Nadchodzą gorsze czasy. Rynek się zmienia. Do głosu dochodzą rodziny, świat rozkochuje się w minivanach, zatem Opel koniecznie musi coś wymyślić. W 1999 r. rozpoczyna się produkcja zupełnie nowego modelu – Zafira, do dziś jednego z lepszych i bardziej przemyślanych aut w swoim segmencie. Bazuje na technologii Astry, ale powala niektórymi funkcjonalnymi rozwiązaniami, jak choćby systemem Flex7, czyli możliwością schowania dwóch ostatnich foteli pod podłogę bagażnika. Dzięki takim sprytnym technologiom Zafira staje się ulubieńcem rodzin.

XXI w. zobowiązuje

Od 2000 r. w motoryzacji zaczynają dziać się rzeczy, których do tej pory świat nie widział. Zwiększa się znaczenie informatyki, elektroniki i komputerów. Opel idzie za ciosem, w 2000 r. przedstawia najpierw niewielki model Agila, a później jedno z najciekawszych aut w swojej całej historii, sportowy model Speedster. Jednak sprzedaż spada. Nie pomaga przemianowanie starej, dobrej Omegi na kontrowersyjny model Signum. Nie udaje się też prześlizgnąć po rynkowym sukcesie Zafiry i mniejszy minivan Meriva również nie ratuje sytuacji. W 2006 r. Opel wprowadza kolejną nowość, prezentuje SUV-a Antarę. Słupki sprzedaży nie zachwycają. Trzeba działać. W 2008 r. w Londynie świat poznaje następcę wysłużonej już Vectry, nową Insignię. Ta z marszu zdobywa tytuł „Samochodu Roku 2009”. To pierwsze tak poważne od początku lat 90. zerwanie z przeszłością i próba zdefiniowania na nowo całej marki. Zabieg się udał. Dzięki Insignii i kolejnym modelom sprzedaż odbija się od dna. Powstają takie ciekawe auta, jak Ampera, bardzo interesujące technologicznie auto elektryczne, które, nie wiedzieć czemu, nie zyskało należytego zainteresowania, mimo że także zdobyło tytuł „Samochodu Roku”. W 2012 r. w Paryżu zaprezentowany zostaje niewielki, aczkolwiek symboliczny model Adam, o którym piszemy na początku. Wspomina założyciela marki i sięga historią grubo ponad 100 lat wstecz. Obecnie Opel ma się całkiem nieźle. Przetrwał dwie wojny światowe, prześlizgnął się przez kryzys paliwowy i wylądował we współczesności. I nic nie wskazuje na to, żeby miał zniknąć z mapy motoryzacyjnego świata.

 

Najważniejsze daty w historii marki Opel:

1862 – założyciel firmy Adam Opel konstruuje pierwszą maszynę do szycia

1886 – powstaje pierwszy rower konstrukcji Adama Opla

1895 – śmierć Adama Opla

1899 – debiut modelu Opel System Lutzmann

1901 – rozpoczyna się produkcja motocykli

1902 – model 10/12PS

1909 – model 4/8PS „Doktorwagen”

1916 – Opel 18/50PS (silnik 6-cylindrowy)

1921 – Opel 8/25PS – pierwsze powojenne auto

1924 – Opel 4/12PS „Laubfrosch”

1929 – Opel przejęty przez General Motors

1935 – debiut – Opel Olimpia

1936 – debiut – Opel Kadett

1937 – debiut – Opel Admirał

1939 – debiut – Opel Kapitan

1953 – debiut – Opel Olimpia Rekord

1962 – debiut – Opel Kadett A

1965 – debiut – Opel Kadett B

1968 – debiut – Opel GT

1970 – debiut – Opel Manta

1970 – debiut – Opel Ascona

1973 – debiut – Opel Kadett C

1978 – debiut – Opel Senator

1978 – debiut – Opel Monza

1979 – debiut – Opel Kadett D

1982 – debiut – Opel Corsa

1984 – debiut – Opel Kadett E

1986 – debiut – Opel Omega

1988 – debiut – Opel Vectra

1989 – debiut – Opel Calibra

1991 – debiut – Opel Astra

1991 – debiut – Opel Frontera

1998 – Opel wyprodukował 50 mln samochód

1999 – debiut – Opel Zafira

2000 – debiut – Opel Agila

2000 – debiut – Opel Speedster

2001 – debiut – Opel Meriva

2006 – debiut – Opel Antara

2008 – debiut – Opel Insignia

2009 – debiut – Opel Ampera

2012 – debiut – Opel Adam

2015 – debiut – Opel Astra K

ZNAJDŹ NAS: