Sieć stacji paliw na polskim rynku

Sprzedaż detaliczna paliw silnikowych w Polsce realizowana jest przez sieć stacji paliw, która według danych pozyskanych przez Polską Organizację Przemysłu i Handlu Naftowego (POPiHN) dotyczących ogólnodostępnych obiektów realizujących sprzedaż co najmniej 2 gatunków paliw (BS, ON), na koniec 2016 r. liczyła 6803 obiekty. To o ok. 200 stacji paliw więcej niż notowano na koniec 2015 r.

2017-08-29 13:36:23

Wykazywana przez POPiHN liczba stacji paliw uległa zwiększeniu ze względu na nowe inwestycje, ale też ze względu na fakt zidentyfikowania większej liczby stacji, o których organizacja dotychczas nie wiedziała lub nie była pewna ich funkcjonowania. Wciąż w kraju nie ma oficjalnej bazy danych zawierającej informacje o funkcjonującej w Polsce infrastrukturze paliwowej. Stąd podawana liczba stacji paliw jest określana wciąż jako orientacyjna. POPiHN co roku w marcu podaje dane za ubiegły rok, stąd dane w artykule odnoszące się do roku ubiegłego.

Realizacja nowych inwestycji przez koncerny paliwowe, supermarkety i głównych operatorów niezależnych spowodowała wzrost liczby miejsc, gdzie można było zatankować pojazd, dokonać podstawowych zakupów czy wypocząć podczas podróży. Szacunkowy udział w rynku poszczególnych grup operatorów nie uległ istotnej zmianie w stosunku do stanu z roku 2015. Około 33% udziału w ogólnej liczbie stacji mają stacje koncernów krajowych, 22% udział notują koncerny międzynarodowe, zaś 43% procent rynku stacji to stacje niezależne.

Coraz bardziej zauważalne na polskim rynku w skali całego kraju są sieci największych operatorów niezależnych, tworzące pod jednym brandem sieci zakupowe lub stowarzyszenia handlowe. Część prywatnych operatorów, dotąd niezrzeszonych, szukając bardziej efektywnych form działalności, zmienia barwy na koncernowe lub na barwy innego franczyzodawcy, dziś często prywatnego, niezależnego od największych koncernów operujących na polskim rynku. Duża grupa operatorów dysponująca dobrymi lokalizacjami dla swoich stacji działa na rynku samodzielnie. Niestety jednak, wciąż część właścicieli stacji paliw, nie mogąc podołać obecnym realiom ekonomicznym lub szukając szybkiego zarobku, sprzedaje paliwa pochodzące z szarej i czarnej strefy.

PKN ORLEN na szczycie

Najwięcej stacji paliw na rynku polskim posiadał w roku 2016 PKN ORLEN. Pozycję wicelidera utrzymała sieć BP, a trzecie miejsce kolejny rok z rzędu należało do Grupy LOTOS. Koncerny krajowe nadal operowały z wykorzystaniem czterech brandów: ORLEN i BLISKA w przypadku PKN oraz LOTOS i OPTIMA w przypadku Grupy LOTOS. O ile sieć ekonomiczna Grupy LOTOS ulega systematycznemu zwiększeniu to sieć BLISKA należąca do drugiego koncernu krajowego nadal się kurczy. To skutki odmiennego podejścia do polityki pozyskiwania klientów i efektywności działania stacji paliw.

POPiHN szacuje, że łącznie w roku 2016 koncerny krajowe posiadały 33-proc. udział w całym rynku stacji paliw w Polsce. Udział stacji koncernów zagranicznych operujących w kraju wyniósł około 22% Segment ten sukcesywnie powiększa liczbę obiektów funkcjonujących pod znanymi w świecie markami. Obecny od roku 2015 na rynku polskim TOTAL powiększył swoją sieć o 6 stacji i na koniec roku firma dysponowała 16 stacjami paliw. Głównym narzędziem pozyskiwania nowych obiektów do sieci była w ubiegłym roku umowa franczyzowa, ale były też obiekty zbudowane całkowicie od podstaw. Nowych inwestycji dokonują głównie koncerny, a także wybudowano kilka obiektów będących własnością sieci handlowych i niezależnych operatorów.

Wartość sprzedaży detalicznej paliw silnikowych w Polsce w roku 2016 oszacowana została na około 90 mld PLN, a jej wielkość na ponad 24 mld litrów (benzyny silnikowe, olej napędowy i autogaz). Wpływy do budżetu z tytułu zapłaconych podatków (VAT, akcyza, opłata paliwowa) od tego typu sprzedaży wyniosły około 49 mld PLN.

Wzrost liczby stacji paliw w Polsce

W roku 2016 wzrosła liczba stacji paliw operujących w barwach koncernów krajowych, przy czym nowe obiekty zaczęły funkcjonować zarówno w ramach PKN ORLEN, jak i Grupy LOTOS. Lider rynku budował nowe stacje, pozyskiwał w ramach franczyzy, zamykał stacje nierentowne, a część modernizował, zmieniając jednocześnie brand z BLISKIEJ na ORLEN.

LOTOS powiększał sieć głównie poprzez przejęcia franczyzowe do sieci OPTIMA. TOTAL zyskiwał nowe obiekty wyłącznie na zasadzie umów franczyzowych. Zmianę barw zapowiedziała też firma Circle K (dotychczas działająca w Polsce pod logo Statoil) i Amic Polska, który kupił polskie stacje Lukoila.

Za mało powstaje stacji przy autostradach

Wciąż zbyt wolno rozwija się sieć stacji działających przy polskich autostradach. W roku 2016 przybyły jedynie 3 Miejsca Obsługi Podróżnych, z których 2 należą do Grupy LOTOS, a jedno do PKN ORLEN. Kilka MOP-ów jest w trakcie budowy, a GDDKiA ogłosiła kolejne przetargi na nowe obiekty przy autostradach i drogach szybkiego ruchu. Nowe stacje w tych miejscach zmieniają geografię zakupu paliw przez kierowców podróżujących po Polsce. Dziś już nie trzeba zjeżdżać z autostrady, aby zatankować pojazd. Tracą więc rację bytu stacje, które do niedawna były naturalnym zapleczem tychże właśnie autostrad. Na popularności zyskują za to stacje z segmentu ekonomicznego, zlokalizowane głównie w mniejszych miastach lub na obrzeżach metropolii. Spodziewane podwyżki cen paliw mogą jeszcze podnieść ich znaczenie. Nieznacznie wzrosła też liczba stacji samoobsługowych, działających bez obsługi i oferujących jedynie paliwa.

Liczba nowych stacji poszczególnych koncernów

PKN ORLEN w roku 2016 powiększył swoją sieć stacji paliw o 17 obiektów i na koniec roku miał ich 1766. Wzrost osiągnięto poprzez restrukturyzację sieci, budowę nowych obiektów i przejęcia z wykorzystaniem umów franczyzy. Firma zmniejszyła liczbę stacji operujących pod logo BLISKA o 51, więc działa ich aktualnie 108. Zmiana była spowodowana wygaszeniem działalności w części obiektów, a część została przekształcona w stacje pod logo ORLEN. Koncern otworzył 1 nową stację zlokalizowaną przy autostradzie i w końcówce roku zarządzał 36 takimi obiektami, pozostając także w tej kategorii stacji liderem na rynku krajowym.

Grupa LOTOS zwiększyła sieć o 11 obiektów i rok zamknęła ze stanem 487 stacji paliw. Pod logo LOTOS OPTIMA funkcjonowało już 205 stacji – o 11 więcej niż przed rokiem. Firma wybudowała 2 nowe stacje paliw w MOP autostradowych i obecnie udostępnia kierowcom poruszającym się autostradami 20 stacji. Polityka rozbudowy sieci w oparciu o inwestycje w stacje klasy ekonomicznej była kontynuowana zgodnie z zapisami zawartymi w strategii działania firmy. Obecnie jest trzecią firmą na rynku stacji paliw i drugą pod względem liczby posiadanych stacji autostradowych.

Swoje sieci paliw w Polsce rozwijały też koncerny zagraniczne. Wicelider rynku, jakim jest koncern BP, na koniec roku 2016 posiadał 523 stacje, zwiększając swój stan posiadania o 22 obiekty (w 2015 r. BP uruchomił 21 stacji). Shell Polska zakończył ubiegły rok z liczbą stacji paliw o 2 mniejszą, niż posiadał na koniec roku 2015. Firma dysponuje 424 stacjami, z czego 14 działa w formacie bezobsługowym.

Statoil zmienił nazwę na Circle K, jednak rebranding stacji rozpoczął się dopiero w kwietniu 2017 r. i wciąż trwa. Firma w roku 2016 posiadała 350 stacji, czyli o 5 mniej niż rok wcześniej.

Amic Polska przejął sieć stacji Lukoil, jednak nie zwiększył liczby stacji paliw. Po zamknięciu jednej stacji pod koniec grudnia nowy właściciel dysponował siecią 115 obiektów.

W 2015 r. działalność na polskim rynku stacji paliw wznowił po długiej przerwie TOTAL, budując swoją nową sieć w oparciu o mechanizm franczyzy. Na koniec roku 2016 w barwach tej firmy funkcjonowało 16 stacji paliw.

Operatorzy niezależni, także bardzo aktywni na rynku, zwiększyli w ubiegłym roku liczbę stacji do 900. Najbardziej aktywni z nich to: polska spółka Anwim S.A. z brandem Moya, Huzar, Slovnaft Partner realizujący współpracę z węgierskim MOL czy grupa Pieprzyk. Z szacunków rynkowych wynika, że liczba stacji paliw zarządzana przez tę grupę operatorów wzrosła o ok. 80 obiektów. W miarę wzrostu liczby stacji stowarzyszonych rośnie też atrakcyjność przystępowania do tego rodzaju przedsięwzięć przez pozostałych niezależnych operatorów. Barwy niektórych z tych firm można już zobaczyć na terenie całego kraju, a inne są bardzo widoczne na rynkach lokalnych. W całości rynku stacji paliw ta grupa operatorów stanowi drugą pod względem ilości formację zorganizowanych obiektów realizujących detaliczną sprzedaż paliw i staje się coraz bardziej realną konkurencją dla stacji koncernów paliwowych.

Niezależni rosną w siłę

Z informacji POPiHN wynika, że na koniec roku 2016 na rynku funkcjonowało nieco ponad 2000 stacji działających jako zupełnie niezależne lub skupionych w małych lokalnych sieciach o liczbie stacji mniejszej niż 10. Liczone były tylko ogólnodostępne stacje sprzedające co najmniej 2 gatunki paliw (BS i ON).

Wraz z rozwojem sieci i wespół z inwestycjami w budowę nowych i modernizację już istniejących obiektów stacyjnych przybywało sklepów działających przy stacjach paliw. Łącznie na koniec roku 2016 przy stacjach firm członkowskich POPiHN, działających w formule COCO+CODO, istniało 2568 sklepów (o 30 więcej niż w roku 2015), a z tej liczby 2514 (o 39 więcej niż w roku 2015) sklepów prowadziło działalność handlową.

ZNAJDŹ NAS: