Branża automotive w Polsce, czyli co i dla kogo produkujemy

Polska historia motoryzacji nie jest może tak bogata i spektakularna jak francuska, niemiecka czy włoska. Aktualnie nie mamy żadnego poważnego producenta samochodów, możemy jedynie pomarzyć o masowej marce znanej na całym świecie. Jednak, o dziwo, branża automotive jest drugą najważniejszą odnogą naszej gospodarki! Jak to możliwe? Znaleźliśmy własną drogę. Taką, która sprawiła, że jesteśmy jednym z najlepszych adresów w branży, i to dla największych producentów na świecie.

2018-03-14 12:18:14

Sektor motoryzacyjny stanowi drugi pod względem wielkości sektor w Polsce. Jego ciągły rozwój od początków zmian ustrojowych w naszym kraju spowodował, że obecnie jest to jeden z najsolidniejszych fundamentów gospodarki naszego kraju. Mamy producentów samochodów osobowych, silników, do tego kilka fabryk autobusów i pojazdów dostawczych, ale przede wszystkim setki producentów komponentów i części. Lista poddostawców daje gwarancję, że Polska jeszcze przez dekady będzie atrakcyjnym partnerem dla branży motoryzacyjnej.

W naszej części Europy (CEE) jest zlokalizowanych około 40 fabryk samochodów i silników, z tego aż 16 znajduje się w Polsce. Mamy też świetne argumenty do inwestowania. Doskonałą, wykwalifikowaną siłę roboczą, w tym kadry średniego i wyższego szczebla. Lokalizację, która przy ciągłej i systematycznej poprawie sieci drogowej stała się bardzo atrakcyjna. Nie bez znaczenia jest nawet nasz potencjał nabywczy, który w dalszym ciągu jest na niskim poziomie w porównaniu z krajami Europy Zachodniej. Do tego spory system zachęt inwestycyjnych, dotacji gotówkowych i zwolnień podatkowych. Dlatego niemal każdy producent rozważa inwestowanie w naszym kraju, a wielu jest już w Polsce niemal od 30 lat!

Pomimo braku własnej rozpoznawalnej marki to liczne przedsiębiorstwa – zarówno rodzime, jak i przedstawicielstwa – powodują, że jesteśmy prawdziwym motoryzacyjnym potentatem na rynku europejskim. Wszystko za sprawą blisko 3000 firm zatrudniających blisko 200 tysięcy pracowników. Od dawna nasz kraj jest utożsamiany z fabrykami samochodów zachodnich marek. O tym napiszemy kiedy indziej, przy innej okazji. Jednak nie wszyscy zdają sobie sprawę, że potężną częścią tego sektora jest produkcja podzespołów i części dla największych graczy motoryzacyjnego świata. Dla kogo i co zatem produkujemy?

Zacznijmy od najbardziej oczywistych.

Zakład FCA Powertrain w Bielsku-Białej produkuje silniki Turbo Diesel Multijet 1.3 SDE oraz dwucylindrowy silnik benzynowy 0.9 SGE TwinAir. Jednostki te zdobyły prestiżowy tytuł „International Engine of the Year”. Silniki te trafiają także pod maski modeli Suzuki oraz Opla. W zakładach oprócz jednostek napędowych produkuje się także skrzynie biegów. Nie dziwi, że produkcja została powierzona właśnie nam, fabryka od lat uznawana jest bowiem za jedną z najlepszych z uwagi na doświadczenie, know-how oraz imponujące wyniki z poprzednich lat. Zakład powstał w 2003 r. Zatrudnia około 1100 pracowników i do tej pory wyprodukował ponad… 6 mln jednostek napędowych! FCA to nie tylko silniki. To także liczne zakłady produkcyjne Magneti Marelli w naszym kraju. Firma ma długą historię związaną z Polską. Swoją działalność nad Wisłą rozpoczęła w 1992 r., kiedy przejęła zakłady komponentów samochodowych od FSM. Aktualnie produkcja odbywa się w pięciu polskich zakładach, gdzie pensję pobiera około 2850 pracowników. W Sosnowcu Magneti Marelli Poland (Sosnowiec) produkuje oświetlenie samochodowe oraz układy wydechowe. W Bielsku-Białej w Magneti Marelli Suspension Systems powstają układy zawieszenia oraz amortyzatory. Kolejne zakłady w Sosnowcu, Plastic Components Fuel Systems Poland, produkują systemy zasilania paliwem oraz zbiorniki. W tej samej miejscowości oddział Plastic Components and Modules Poland wytwarza deski rozdzielcze oraz zderzaki.

Z kolei zakłady Teksid Iron Poland (Skoczów) produkują odlewy żeliwne z żeliwa szarego i sferoidalnego przede wszystkim na potrzeby motoryzacji. To nie koniec, w Tychach znajdziemy zakłady Comau Poland, skupiające się na produkcji oraz obsłudze urządzeń dla przemysłu samochodowego, w tym utrzymaniu ruchu maszyn i urządzeń przemysłowych. Specjalizuje się również w remontach, naprawach czy przemieszczaniu maszyn oraz całych linii produkcyjnych.

W Gliwicach znajduje się olbrzymia, imponująca fabryka Opla, gdzie produkuje się samochody osobowe (Astra, Cascada) eksportowane właściwie na cały świat, w tym także do Ameryki Północnej, Chin czy Australii i Nowej Zelandii. Natomiast w drugich zakładach Opla w Tychach odbywa się produkcja silników, gdzie powstają Diesle 1.6 l. W obu jednostkach łącznie pracuje nieco ponad 3500 osób.

Volkswagen w Wielkopolsce

Właściwie nie byłoby historii branży automotive w Polsce, gdyby nie długoletnie zaangażowanie Volkswagena w naszym kraju. Oprócz wielkopolskich zakładów w Antoninku oraz pod Wrześnią, są to też zakłady zajmujące się produkcją komponentów. W odlewniach wytwarza się głowice silników w technologii grawitacyjnej, między innymi dla modeli VW Up oraz Audi A6, ale także obudowy przekładni kierowniczej wytwarzane w technologii ciśnieniowej. Całości dopełniają spawalnie, lakiernie i oczywiście montażownie.

Osobnym zakładem jest oddział zabudów specjalnych dla samochodów dostawczych. Do tego najważniejsza produkcja w Antoninku – z Polski na cały świat wyjeżdżają dwa bardzo ważne modele dostawcze – Caddy oraz Transporter. W zakładach pod Wrześnią (jest to największy i najnowocześniejszy zakład VW) produkowany jest model Crafter oraz jego bliźniaczy model MAN TGE.

Toyota silnikami stoi

Kolejnym potężnym graczem są stale rozbudowywane zakłady Toyota Motor Manufacturing Poland w Wałbrzychu i Jelczu-Laskowicach, łącznie zatrudniające około 2000 pracowników. Ostatnio w modernizację zainwestowano 650 mln zł. W fabryce w Jelczu-Laskowicach odbywa się produkcja nowoczesnych silników benzynowych 1.5 l, które znaleźć możemy na przykład pod maską modelu Yaris. Obok jednostek benzynowych powstają tam również silniki Diesla o pojemnościach: 1.4, 2.0 i 2.2 l. Od 2019 r. fabrykę opuszczać będą również całkowicie nowe 2-litrowe silniki benzynowe. Z kolei od tego roku Toyota Motor Manufacturing Poland w Wałbrzychu zajmie się także wytwarzaniem przekładni do napędów hybrydowych. Co warte uwagi, jest to bardzo istotny element wszystkich modeli hybrydowych japońskiego producenta. Skrzynie będą współdziałać z jednostkami benzynowymi o pojemności 1.8 l (Auris, Auris Touring Sports i C-HR). Ponadto produkowane są już skrzynie manualne oraz automatyczne, które trafiają także do modeli Citroëna oraz Peugeota. Jako wisienkę na tym produkcyjnym torcie należy wskazać także fakt, że od tego roku w zakładach w Wałbrzychu prowadzone będą też badania oraz testy rozwiązań.

Przyszłość produkcji w zakładach Toyoty w naszym kraju wydaje się absolutnie pewna.

Choćby z uwagi na globalny wzrost zainteresowania klientów samochodami hybrydowymi – szacuje się wzrost na poziomie 50% w 2020 r.

Fabryka w Wałbrzychu powstała w 2002 r., zatrudnia 1500 pracowników, a jej zdolności produkcyjne sięgają 720 000 skrzyń biegów i 371 000 silników! Zakłady w Jelczu-Laskowicach potrafią wyprodukować do 180 000 silników. Pracuje w nich 500 osób i powstały w 2005 r. Co ciekawe, wszystkie silniki Toyoty w naszym kraju tworzone są właściwie od zera, gdyż na miejscu znajdują się odlewnie.

To jeszcze nie koniec! W Jaworze w okolicach Wrocławia niemiecki Mercedes rozpoczął budowę nowoczesnej fabryki czterocylindrowych silników. Co interesujące, jest to pierwszy tego typu punkt poza granicami Niemiec. Produkcja rozpocznie się w 2019 r. Silniki z Polski będą trafiać do niemal wszystkich modeli Mercedesa, od najmniejszej klasy A po prestiżową klasę S. Daimler zainwestował w to miejsce 500 mln euro. Pracę w fabryce znajdzie około 500 osób.

Autobusy to polski konik

W naszym kraju prężnie działają także najróżniejszego rodzaju zakłady produkujące auta dostawcze oraz autobusy. Znajdziemy między innymi fabryki należące do MAN Truck & Bus AG. W Starachowicach produkowane są podwozia i szkielety autobusów miejskich (niskopodłogowe oraz turystyczne) marki Neoplan. Elementy z Polski trafiają następnie do zakładów Plauen w Niemczech, gdzie odbywa się końcowy montaż. Pod Krakowem, w Niepołomicach, znajduje się fabryka MAN Trucks. Odbywa się tam montaż jednych z najnowocześniejszych samochodów ciężarowych (serie TGS i TGX).

W Wielkopolsce, w Bolechowie pod Poznaniem swoją bazę ma nasze dobro narodowe – Solaris Bus & Coach S.A. To uznany polski producent autobusów, które jeżdżą po 29 krajach całego świata. Bramy zakładów opuszczają autobusy miejskie, międzymiastowe oraz turystyczne. Również trolejbusy czy tramwaje. Do Solarisa należą cztery zakłady produkcyjne. Dwa znajdują się w Środzie Wielkopolskiej, gdzie znajdziemy spawalnię szkieletów autobusów i trolejbusów oraz spawalnię tramwajów. W Poznaniu odbywa się montaż końcowy pojazdów szynowych, a w Bolechowie montaż końcowy autobusów oraz trolejbusów. Warto poznać historię narodzin i rozwoju firmy – jest fascynująca.

Kolejnym autobusowym miejscem na polskiej mapie są zakłady autobusów Volvo we Wrocławiu.

To część koncernu Volvo Bus Corporation, czyli jednego z największych producentów autobusów na świecie. W fabryce odbywają się procesy montażu podwozia i nadwozia, a ich efektem są gotowe autobusy (miejskie, międzymiastowe oraz turystyczne). To jeszcze nie koniec. W Słupsku znajdziemy zakład koncernu Scania (Scania Production Słupsk S.A.), produkujący autobusy miejskie i podwozia autobusowe. Autobusowe narodziny odbywają się także w fabryce we Włynkówku pod Słupskiem (spółka Kapena S.A.), powiązanej z koncernem Iribus Iveco, zajmującej się wytwarzaniem autobusów miejskich, międzymiastowych oraz turystycznych. Od autobusów możemy płynnie przejść do zakładów w Jelczu-Laskowicach na Dolnym Śląsku, skąd bramy fabryki opuszczają wojskowe samochody ciężarowe średniej i dużej ładowności.

Polska, niejako nawiązując do potęgi na logistycznej mapie Europy, jest też jednym z największych producentów przyczep i naczep oraz nadwozi. Zajmują się tym między innymi: Zasław TSS Sp. z o.o. Sp. k. w Andrychowie, Wielton S.A. w Wieluniu, MEGA Sp. z o.o. w Nysie, EM-TECH w Bełchatowie, KERIS w miejscowości Szczerców, POL CAMP we Wrocławiu, Autonadwozia w Środzie Wielkopolskiej czy AMZ-KUTNO Sp. z o.o. w Kutnie. Jak potężna to gałąź, niech świadczy fakt, że produkty polskiego Wieltonu trafiają do 35 krajów: poza rynkiem europejskim także do Azji czy Afryki. W dodatku produkcja odbywa się nie tylko w naszym kraju, gdyż zakłady produkcyjne znajdują się także we Francji, Włoszech i w Rosji.

Części, podzespoły, elementy…

Czyli wszystko inne. Każdy pojazd: osobowy, dostawczy, autobus czy motocykl, złożony jest z tysięcy elementów. Szacuje się, że na przeciętnej wielkości auto osobowe składa się około 12 tysięcy elementów! Do tego jedynie około 15% samochodu to produkcja samego producenta, reszta pochodzi od firm zewnętrznych. Każdy ten mały puzzel ktoś musi zaprojektować, a później stworzyć. I właśnie w produkcji wszelkiego rodzaju części nasze rodzime firmy się specjalizują. I to jak!

W 1999 r. w Mielcu powstał zakład – część koncernu Kirchhoff Automotive – produkujący w technologii obróbki plastycznej i zgrzewczej konstrukcje metalowe oraz połączenia metal-aluminium do wszelkiego rodzaju nadwozi i podwozi pojazdów. W 2004 r. powstał także drugi zakład w Gliwicach. Jeżeli posiadasz Audi, Opla czy Volkswagena, są spore szanse na to, że karoseria powstała w Tychach, w fabryce Formpol Sp. z o.o. należącej do Magna Cosma. Zajmuje się ona tłoczeniem części karoserii samochodowych dla kilku wielkich producentów, dodatkowo produkuje także podzespoły, komponenty i moduły do nadwozi.

Firma Valeo posiada w naszym kraju cztery całkiem sporej wielkości punkty.

W Skawinie znajdziemy największy wchodzący w skład grupy Valeo Zakład Produkcji Systemów Chłodzenia Silnika (samochodowe wymienniki ciepła), produkujący chłodnice, chodnice powietrza doładowującego, moduły chłodzące czy skraplacze. Drugim miejsce w Skawinie jest Zakład Produkcji Wycieraczek. Jak sama nazwa podpowiada, odbywa się tam produkcja piór, ramion, mechanizmów czy silników do wycieraczek. Trzecim jest Zakład Produkcji Systemów Oświetlenia w Chrzanowie, gdzie powstają lampy i reflektory do samochodów osobowych. Ostatnim punktem grupy Valeo jest Zakład Produkcji i Regeneracji Systemów Napędowych w Czechowicach-Dziedzicach, który specjalizuje się w produkcji rozruszników, przepustnic powietrza czy zaworów recyrkulacji spalin (EGR). Powstają tam także innowacyjne generatory elektryczne (do samochodów hybrydowych).

Kolejnym sporym graczem jest Lear Corporation.

Posiada pięć nowoczesnych zakładów produkcyjnych. Aż cztery dotyczą Dywizji Siedzeń Samochodowych – są to: Zakład Tychy JIT, gdzie powstają zagłówki, podłokietniki, kompletne poszycia czy pianki siedzeń. Drugi, Lear Tychy Structures, zajmuje się produkcją konstrukcji siedzeń samochodowych. Punkt w Jarosławiu specjalizuje się w produkcji tapicerki siedzeń skórzanych (ale nie tylko). Fabryka Legnica Structures tworzy konstrukcje stalowe, prowadnice i mechanizmy siedzeń samochodowych. Ostatni zakład ulokowano w Mielcu, gdzie produkuje się wiązki elektryczne do samochodów osobowych.

Jeśli to wciąż za mało, przejdźmy dalej. Grupa Boryszew w 2010 r. przejęła kontrolę nad Grupą Maflow. Ta z kolei była jednym z największych producentów przewodów do klimatyzacji, wspomagania kierownicy czy aktywnego zawieszenia. Obecnie w naszym kraju działają trzy zakłady Maflow. Pierwszy w Tychach, gdzie powstają przewody klimatyzacyjne aluminiowe i odbywa się montaż przewodów klimatyzacyjnych stalowych. Następne dwa, Zakład Chełmek 1, gdzie także odbywa się produkcja przewodów klimatyzacyjnych aluminiowych i komponentów dla przewodów klimatyzacyjnych (stalowych oraz aluminiowych) oraz Zakład Chełmek 2, skąd wyjeżdżają gumy perforowane do przewodów klimatyzacyjnych, przewodów paliwowych, chłodzenia oleju i innych. Grupa Boryszew od 2014 r. posiada także Tensho Poland w Ostaszewie, czyli jedną z wiodących (na świecie!) firm specjalizujących się w produkcji plastikowych części dla sektora motoryzacyjnego. Jakich dokładnie? Między innymi desek rozdzielczych, elementów schowków, elementów foteli, progów czy pokryw silnika. Słowem – wszystkiego.

Układy hamulcowe Brembo zna każdy prawdziwy fan motoryzacji. To najbardziej rozpoznawalna i prestiżowa marka specjalizująca się w tym aspekcie.

W Polsce znajdziemy aż trzy zakłady tej topowej marki. Produkcja odbywa się w Dąbrowie Górniczej oraz Częstochowie. Produkowane są tam systemy hamulcowe do samochodów osobowych, dostawczych, wyścigowych oraz motocykli.

W naszym kraju powstają także akumulatory, zajmują się tym między innymi: Autopart S.A. w Mielcu czy ZAP Sznajder Batterien S.A. w Warszawie. W świat wyjeżdżają także szyby samochodowe (m.in. Pilkington Automotive Poland Sp. z o.o. w Sandomierzu czy Saint-Gobain Innovative Materials Polska – Lublin).

Polska to także ważny punkt na mapie produkcji opon.

W naszym kraju prężnie działa kilka ogromnych fabryk ogumienia. Pierwszą jest olsztyńska fabryka opon, obecnie należąca do Michelin Polska S.A. oraz T.C. Dębica S.A., gdzie głównym akcjonariuszem jest światowy potentat, Goodyear Tires. W stolicy wielkopolski działa Stomil Poznań. Ostatnio japoński koncern Bridgestone zainwestował 266 mln euro w rozbudowę swoich fabryk w Poznaniu i Stargardzie. Z kolei w zakładach w Żarowie koło Świdnicy na Dolnym Śląsku Bridgestone produkuje gumowe gąsienice. Sam Bridgestone w naszym kraju produkuje średnio 30 000 sztuk opon dziennie! Tylko w 2015 r. firmy (zrzeszone w Polskim Związku Przemysłu Oponiarskiego) przeznaczyły na rozwój 319 milionów złotych. Na dzień dzisiejszy polski rynek oponiarski jest wiodącym w Europie Środkowo-Wschodniej oraz jednym z najdynamiczniej rozwijających się w Europie. Branża oponiarska odpowiada za ponad 1% polskiego eksportu. W samych tylko fabrykach opon pracuje w naszym kraju ponad 10 tysięcy pracowników, a w 2015 r. fabryki w Polsce wyprodukowały przeszło 36 milionów sztuk opon.

Jak widać, może nie mamy własnej marki samochodów, ale mamy potencjał i możliwości, aby taką markę w przyszłości posiadać. Na niektórych polach jesteśmy wręcz prymusami. Nie mamy się zatem czego wstydzić.

Poniżej przedstawiamy listę firm, i to z pewnością niepełną, zajmujących się szeroko pojętą produkcją dla branży automotive w Polsce:

  • AC (Białystok): instalacje LPG
  • AMZ Kutno (Kutno): zabudowy specjalne pojazdów użytkowych, pojazdy wojskowe, autobusy, karetki
  • Autoliv  (Oława, Jelcz-Laskowice): pasy bezpieczeństwa, poduszki powietrzne
  • Autopart (Mielec): akumulatory
  • Autosan (Sanok): autobusy miejskie i międzymiastowe
  • Bodex (Szczerców): naczepy, przyczepy, zabudowy
  • BorgWarner (Jasionka): turbosprężarki
  • Boryszew (Toruń, Tychy, Chełmek): przewody, elementy plastikowe, przetwórstwo metali
  • Bosch (Mirków): elementy układów hamulcowych (tarcze, zaciski)
  • Brembo (Dąbrowa Górnicza, Częstochowa, Niepołomice): tarcze i układy hamulcowe
  • Bridgestone (Poznań, Stargard): opony do aut osobowych. Jest to jedyny zakład w Europie produkujący opony Run Flat.
  • Bury (Mielec): urządzenia elektroniczne
  • Delfo (Tychy, Swarzędz, Kielce): elementy zgrzewane i spawane
  • Delphi (Jeleśnia, Błonie, Ostrów Wielkopolski, Gdańsk): jednostki sterujące silnikami, elementy elektryczne, przełączniki
  • Densothermal (Tychy): kokpity
  • Dębica (Dębica): opony do aut osobowych, dostawczych, ciężarowych. Marka należy do firmy Goodyear
  • Exide (Poznań): akumulatory
  • Faurecia (Gorzów Wielkopolski, Legnica, Grójec, Wałbrzych): siedzenia, elementy wnętrz, układy wydechowe
  • Federal-Mogul  (Gorzyce): tłoki do silników
  • Fiat-Chrysler Automobiles (Tychy): samochody osobowe
  • Fiat-Chrysler Automobiles (Bielsko-Biała): silniki
  • Gedia (Nowa Sól): elementy tłoczone, spawane i zgrzewane
  • Gestamp (Września): elementy karoserii
  • GKN Driveline (Oleśnica): półosie napędowe
  • Jelcz (Jelcz-Laskowice): samochody ciężarowe dla armii
  • Johnson Controls (Bieruń, Siemianowice Śląskie, Skarbimierz, Świebodzin, Żory): fotele
  • Kimball (Tarnowo Podgórne): elektronika
  • Kirchhoff (Gliwice, Mielec, Gniezno): elementy metalowe
  • Lear (Tychy, Mielec, Jarosław, Legnica): stelaże, poszycia, siedzenia, wiązki elektryczne
  • Leoni (Wierzbice, Ostrzeszów): przewody elektryczne
  • LG Chem (Kobierzyce): baterie do samochodów elektrycznych
  • Magna (Dąbrowa Górnicza, Kędzierzyn-Koźle, Tychy, Swarzędz, Sady): elementy karoserii, zawieszenia, siedzenia
  • Magneti Marelli (Sosnowiec, Bielsko-Biała): układy wydechowe, zawieszenia, oświetlenie, systemy zasilania paliwem, deski rozdzielcze, zderzaki
  • Mahle (Krotoszyn): tłoki, zawory
  • MAN Bus (Starachowice): niskopodłogowe autobusy miejskie
  • MAN Trucks (Niepołomice): samochody ciężarowe
  • Mercedes (Jawor): fabryka w budowie. Od 2019 r. produkcja silników
  • Michelin (Olsztyn): opony do samochodów osobowych, dostawczych, ciężarowych, pojazdów rolniczych
  • Neapco (Praszka): półosie napędowe
  • Nexteer (Tychy, Gliwice): układy kierownicze
  • NGK (Gliwice): filtry ceramiczne
  • NSK (Kielce, Wałbrzych): łożyska i kolumny kierownicze
  • Opel (Gliwice): samochody osobowe
  • Pilkington (Sandomierz, Chmielów): szyby
  • Polmotors (Mazańcowice): karoserie
  • Pro Cars Group (Tychy): produkty tłoczone
  • Sanok Rubber Company (Sanok): elementy gumowe
  • Saint-Gobain (Dąbrowa Górnicza, Żary): szyby samochodowe
  • Scania (Słupsk): autobusy miejskie
  • SE Bordnetze (Gorzów Wielkopolski): wiązki elektryczne
  • Sitech (Polkowice, Głogów): siedziska samochodowe
  • Solaris (Bolechowo, Środa Wielkopolska, Poznań): autobusy, trolejbusy, tramwaje
  • Spinko (Leszno): odlewy aluminiowe
  • Sumiriko (Sosnowiec): węże samochodowe
  • Teknia (Kalisz, Rzeszów): komponenty dla przemysłu motoryzacyjnego – metalowe i plastikowe
  • Tenneco (Poznań, Rybnik, Gliwice): systemy kontroli emisji spalin, amortyzatory
  • TI (Wyszków, Poznań, Bielsko-Biała, Wapienica): przewody hamulcowe, paliwowe, pompy paliwowe
  • Toyota (Wałbrzych): silniki, manualne i zautomatyzowane przekładnie, wały korbowe, korbowody
  • Toyota (Jelcz-Laskowice): silniki
  • Uniwheels (Stalowa Wola): obręcze
  • Ursus (Lublin): ciągniki oraz maszyny rolnicze, przyczepy, autobusy
  • Wawrzaszek ISS (Bielsko-Biała): samochody specjalistyczne (pożarnictwo)
  • Wesob  (Strumień): naczepy, przyczepy, zabudowy
  • Wielton (Jawczyce): naczepy, przyczepy, zabudowy
  • Valeo (Skawina, Tychy): elementy rozruszników oraz alternatorów, lampy, wymienniki ciepła, wycieraczki
  • Volkswagen (Polkowice): silniki wysokoprężne 1.6 i 2.0, podzespoły silników (w tym wały korbowe czy głowice)
  • Volkswagen (Poznań, Swarzędz, Września): samochody dostawcze Volkswagen Caddy, Transporter T6 i Crafter, MAN TGE
  • Volvo (Wrocław): autobusy miejskie (także elektryczne i hybrydowe), turystyczne, dalekobieżne
  • Zap Sznajder Batterien (Piastów): akumulatory
  • Zasław: przyczepy, naczepy, zabudowy
  • ZF/TRW (Pruszków, Gliwice, Bielsko-Biała): układy kierownicze, pasy bezpieczeństwa, airbagi, hamulce
ZNAJDŹ NAS: