Jazda na suwak i korytarz życia, czyli kolejne zmiany dla kierowców i posiadaczy pojazdów

Wyższe kary za brak obowiązkowego ubezpieczenia OC, jazda na suwak i nowe zasady kontroli drogowej. To główne zmiany dla kierowców i posiadaczy pojazdów. Niektóre już obowiązują, inne niebawem wejdą w życie.

2019-12-17 10:58:14

Wzrost stawek karnych za brak OC

Nowy rok przyniesie ze sobą kolejną podwyżkę opłat dla właścicieli pojazdów mechanicznych nieposiadających obowiązkowego ubezpieczenia OC. Kolejną, bo – jak warto zaznaczyć – wzrost opłat za brak OC jest w ostatnich latach normą. Dzieje się tak, ponieważ zgodnie z przepisami ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (dalej: ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych), wysokość opłat za brak OC związana jest nie tylko z rodzajem ubezpieczonego pojazdu czy długością przerwy w zachowaniu ciągłości okresu ubezpieczenia, ale również z wysokością płacy minimalnej. W związku z powyższym coroczny wzrost stawek karnych za brak OC następuje automatycznie wraz ze wzrostem płacy minimalnej.

W 2020 r. pensja minimalna wynosić będzie 2600 zł brutto, co stanowi wzrost o 350 zł w stosunku do roku bieżącego. Jak wynika z przepisów ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, podstawowa stawka opłaty za przerwę w ubezpieczeniu wynoszącą powyżej 14 dni stanowi kolejno: jedną trzecią najniższego wynagrodzenia w przypadku posiadaczy motocykla bądź motoroweru, dwukrotność najniższego wynagrodzenia w przypadku posiadaczy samochodów osobowych lub trzykrotność najniższego wynagrodzenia w przypadku posiadaczy samochodów ciężarowych, autobusów lub ciągników. Oznacza to, że w 2020 r. kierowca samochodu osobowego za brak ubezpieczenia OC (przez okres dłuższy niż 14 dni) będzie musiał zapłacić aż 5200 zł, tj. o 700 zł więcej niż obecnie. W przypadku braku OC w okresie od 4 do 14 dni, posiadacz pojazdu zostanie obciążony grzywną w wysokości 2600 zł (tj. o 350 zł więcej niż aktualnie). Najmniejszy wymiar kary, tj. za brak obowiązkowego ubezpieczenia przez okres krótszy niż trzy dni, wiązać się będzie z karą w wysokości 1040 zł (co stanowi wzrost o 140 zł w stosunku do roku bieżącego).

Nowe zasady kontroli pojazdów

Z dniem 7 listopada 2019 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie kontroli ruchu drogowego z dnia 5 listopada 2019 r. (dalej: rozporządzenie) będące wynikiem konieczności dostosowania przepisów do nowego brzmienia ustawy o prawie o ruchu drogowym oraz ustawy o transporcie drogowym. Zmiany miały na celu implementację Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (2014/47/UE) z dnia 3 kwietnia 2014 r. w sprawie drogowej kontroli technicznej dotyczącej zdatności do ruchu drogowego pojazdów użytkowych poruszających się w Unii. Nowe przepisy mają na celu podniesienie poziomu bezpieczeństwa na polskich drogach i doprecyzowanie regulacji obowiązujących w tym zakresie. Ich zasadniczym celem jest zwiększenie kompetencji policji, wskutek czego kierowców czekają nowe obowiązki.

Rozporządzenie wprowadza nowe zasady kontroli pojazdów, które – jak już wspomniano – obowiązują od 7 listopada 2019 r., z wyjątkiem przepisów dotyczących kontroli stanu licznika, które wejdą w życie dopiero z początkiem 2020 r. Zgodnie z przepisami rozporządzenia kierowca może zostać ukarany mandatem, jeśli w trakcie kontroli nie będzie stosował się do poleceń policji. Za zignorowanie prośby o pozostanie w samochodzie lub o trzymanie rąk na kierownicy, funkcjonariusz będzie mógł nałożyć mandat w wysokości 500 zł. Istotna zmiana dotyczy również tzw. szybkich testów trzeźwości, które mają na celu wyeliminowanie z dróg pijanych kierowców. W przypadku takich kontroli – aby bez potrzeby ich nie wydłużać i umożliwić funkcjonariuszom zbadanie możliwie największej liczby uczestników ruchu drogowego – policjant nie będzie miał obowiązku legitymowania się kontrolowanym kierowcom, chyba że kierowca będzie na to szczególnie nalegał.

Postój radiowozu

Jedna z najbardziej istotnych zmian dotyczy dopuszczalnych miejsc postoju radiowozu. Aby usprawnić pracę policji, rozporządzenie umożliwia funkcjonariuszom zatrzymanie radiowozu w miejscach niedozwolonych, pod warunkiem że nie zagraża to ogólnemu bezpieczeństwu na drodze. Dotychczas funkcjonariusz chcący przeprowadzić kontrolę drogową i zatrzymujący w tym celu radiowóz w miejscu objętym zakazem był zobowiązany do włączenia sygnałów świetlnych w radiowozie. Jak wynika z nowego rozporządzenia, policjant przeprowadzający kontrolę może teraz zatrzymać radiowóz w miejscach objętych zakazem zatrzymywania i postoju, bez konieczności włączania przy tym sygnałów świetlnych. Ta zmiana jest szczególnie ważna dla kierowców, gdyż w praktyce oznacza to rozszerzenie uprawnień policji do przeprowadzania kontroli w zasadniczo dowolnych miejscach, np. na chodniku, trawniku czy zatoczce (wyspie) przystankowej. Warto zaznaczyć również, że ten zapis dotyczy radiowozów zarówno oznakowanych, jak i nieoznakowanych. Kolejną istotną zmianą jest rozszerzenie możliwości zaproszenia kierowcy kontrolowanego samochodu do radiowozu. Funkcjonariusz ma teraz taką możliwość, gdy kierowca chce za mandat zapłacić kartą lub innym bezgotówkowym instrumentem płatniczym.

Oprócz wyżej wspomnianych zmian, które już weszły w życie, od 1 stycznia 2020 r. policjant będzie miał nie tylko prawo, ale i obowiązek sprawdzenia stanu licznika i wpisania go do Centralnej Ewidencji Pojazdów w toku każdorazowej kontroli. W praktyce oznacza to, że kierowca będzie miał obowiązek umożliwić policjantowi wgląd do wnętrza pojazdu. Przewidziano jednak w tym zakresie dwa wyjątki. Po pierwsze, funkcjonariusz nie będzie miał obowiązku sprawdzenia licznika w przypadku szybkich testów trzeźwości. Po drugie, w przypadku aut holowanych bądź przewożonych na lawecie policjant będzie mógł podjąć decyzję, czy kontrolować stan licznika takiego pojazdu, czy też nie. Warto tu również zaznaczyć, że oprócz policjanta stan licznika będą mogli sprawdzić również inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego, funkcjonariusze Żandarmerii Wojskowej, Straży Granicznej czy też Służby Celno-Skarbowej. Dodatkowo w celu usunięcia z dróg niesprawnych pojazdów zagrażających bezpieczeństwu użytkowników ruchu po wstępnej kontroli samochodu funkcjonariusz będzie mógł skierować go na dodatkowe badania techniczne. Rozszerzona została także możliwość kontroli pojazdów przewożących odpady. Policjant może zerwać plombę zabezpieczającą, jeśli ma wątpliwości co do przewożonego ładunku.

Jazda na suwak

Poza wspomnianymi powyżej zmianami w dniu 5 listopada 2019 r. prezydent podpisał nowelizację ustawy prawo o ruchu drogowym, która ma na celu zwiększenie bezpieczeństwa i doprecyzowanie obowiązujących zasad zachowania kierowców na drogach. Nowelizacja dotyczy przede wszystkim wprowadzenia nowego obowiązku dla kierowców w postaci tzw. jazdy na suwak oraz doprecyzowania zasad tworzenia przez kierowców tzw. korytarza życia.

Jazda na suwak dotyczy dokładnego określenia zasady pierwszeństwa jazdy poszczególnych pasów ruchu na drogach wielopasmowych, gdy jeden z nich zostaje wyłączony z ruchu. W myśl tej zasady, kierowca znajdujący się na kończącym się pasie ruchu będzie mógł płynnie włączyć się do ruchu, kiedy pas, którym się porusza, skończy się lub ulegnie zwężeniu. Główną zaletą tej zasady ma być usprawnienie ciągłości ruchu drogowego oraz ułatwienie kierowcom włączania się do ruchu w przypadku zatorów lub zwężeń, co z kolei będzie miało wpływ na rozładowanie tworzących się w miejscu zwężenia korków.

Korytarz życia

Doprecyzowanie zasad tworzenia korytarza życia ma umożliwić służbom ratunkowym jak najszybsze dotarcie na miejsce wypadku. Prawidłowe tworzenie takiego przejazdu jest niezwykle istotne, w szczególności dla straży pożarnej czy pogotowia, które najczęściej toczą walkę z czasem o życie i zdrowie ludzkie. Biorąc pod uwagę bezmyślne zachowania na drodze niektórych kierowców, przykładowo wykorzystywanie korytarza życia do zawracania i jazdy pod prąd, można przewidywać, że zakazanie tego rodzaju praktyk będzie miało kluczowe znaczenie dla skutecznego ratowania życia i zdrowia ludzkiego.

Autorka tekstu: prawnik Gracja Ponikowska, Kancelaria Prawna GFP Legal. Artykuł ukazał się w magazynie FLOTA 11/12-2019

ZNAJDŹ NAS: